GreenInCities

Το GreenInCities είναι ένα Ευρωπαϊκό πρόγραμμα στο πλαίσιο του Horizon Europe, με στόχο την υλοποίηση παρεμβάσεων πράσινης ανάπλασης και επαναφυσικοποίησης (renaturalization) σε ευρωπαϊκές πόλεις, ώστε όλες οι μορφές ζωής να συνυπάρχουν και να ευημερούν. Το πρόγραμμα ξεκινά με την αναγνώριση της αλληλεξάρτησης των ανθρώπων, της χλωρίδας και της πανίδας και επιδιώκει φροντιστικές, καινοτόμες λύσεις που στηρίζουν την ευημερία ολόκληρου του αστικού οικοσυστήματος.

Συμβαδίζοντας με το ευρωπαϊκό όραμα για κλιματικά ουδέτερες πόλεις έως το 2030 και θεμελιωμένο στις αρχές του Νέου Ευρωπαϊκού Μπάουχαους (βιωσιμότητα, συμπερίληψη, ομορφιά) και της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας (European Green Deal), το GreenInCities επαναπροσδιορίζει τους αστικούς χώρους πρασίνου σε 11 ευρωπαϊκές πόλεις.

Μέσω μιας μεθοδολογίας συν-δημιουργίας, που εφαρμόζεται σε όλα τα στάδια του προγράμματος και αξιοποιεί ένα ευρύ φάσμα συμμετοχικών, ψηφιακών και επιστημονικών εργαλείων που έχουν αναπτύξει 30 συνεργάτ(ιδ)ες, το πρόγραμμα συνεργάζεται με κατοίκους και τεχνικούς για να συν-σχεδιάσει αστικούς χώρους πρασίνου που είναι συμπεριληπτικοί, κλιματικά ανθεκτικοί και πολυλειτουργικοί. Αυτή η προσέγγιση ενεργοποιεί τις τοπικές κοινότητες με άμεση συμμετοχή, ιδιαίτερα εκείνων που επηρεάζονται περισσότερο από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής (π.χ. παιδιά, άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, γυναίκες, άτομα με μεταναστευτικό υπόβαθρο), αναγνωρίζοντας και ενισχύοντας τον ρόλο τους στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και διασφαλίζοντας μακροπρόθεσμο αντίκτυπο.

Το πρόγραμμα ενισχύει επίσης την ευαισθητοποίηση σχετικά με τις αστικές ευαλωτότητες που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή, ενσωματώνοντας τη συμπερίληψη, την ισότητα των φύλων και την κοινωνικο-περιβαλλοντική βιωσιμότητα στις παρεμβάσεις πράσινης ανάπλασης.

Πόλεις που συμμετέχουν

Στις 11 συμμετέχουσες πόλεις περιλαμβάνονται 5 «Leader Cities»: Αθήνα (Ελλάδα), Βαρκελώνη (Ισπανία), Ελσίνκι (Φινλανδία), Πράτο (Ιταλία), Νόβα Γκορίτσα (Σλοβενία), και 6 «Follower Cities»: Μπίρστονας (Λιθουανία), Κορκ (Ιρλανδία), Χερσόνησος (Ελλάδα), Matosinhos (Πορτογαλία), Πετς (Ουγγαρία) και Ρέικιαβικ (Ισλανδία).

Κύριες δραστηριότητες του προγράμματος

Στο πλαίσιο της μεθοδολογίας του GreenInCities πραγματοποιούνται σε όλες τις πόλεις:

• Δραστηριότητες συν-ανάλυσης, με ποσοτικές και ποιοτικές αξιολογήσεις της χρήσης των δημόσιων χώρων, της χλωρίδας και της πανίδας, του περιβάλλοντος και της ανθεκτικότητας.
• Συν-σχεδιασμός λύσεων βασισμένων στη φύση (Nature-based Solutions) που απαντούν στις ανάγκες των διαφορετικών τοπικών κοινοτήτων.
• Έρευνα σχετικά με τον έμφυλο αντίκτυπο της περιβαλλοντικής κρίσης και ζητήματα περιβαλλοντικής ηθικής.
• Παρεμβάσεις ανάπλασης και επαναφυσικοποίησης για την ενίσχυση της βιοποικιλότητας, της κοινωνικής συνοχής και της ποιότητας ζωής στις επιλεγμένες αστικές περιοχές πρασίνου.
• Δραστηριότητες συν-αξιολόγησης πριν και μετά τις παρεμβάσεις για τη μέτρηση κοινωνικού και περιβαλλοντικού αντίκτυπου.

Η URBANA συμβάλλει στο πρόγραμμα με τρεις βασικούς τρόπους. Αρχικά, έχοντας τον ρόλο της εποπτείας θεμάτων ηθικής, η ομάδα διασφαλίζει ότι οι ηθικές αρχές ενσωματώνονται σε όλες τις δραστηριότητες του προγράμματος, μέσα από την ανάπτυξη του Εγχειριδίου Ηθικής και Αξιών του GreenInCities (D1.7 Values and Ethics Handbook), το οποίο προάγει την κοινή κατανόηση ευρωπαϊκών κοινωνικών αξιών μεταξύ των συνεργατ(ιδ)ών. Παράλληλα, η URBANA ανέπτυξε το Πλάνο Συμπερίληψης (D7.4 Inclusion Plan) του προγράμματος, παρέχοντας εργαλεία, κατευθυντήριες οδηγίες και μεθοδολογίες για τη διασφάλιση της συμπερίληψης και της ενσωμάτωσης της οπτικής του φύλου σε όλες τις φάσεις συν-δημιουργίας. Για την ενίσχυση αυτής της προσπάθειας, η ομάδα υλοποίησε εκπαιδευτικές δράσεις και διαδικασίες ανταλλαγής γνώσης με όλες τις πόλεις και τις/ους συνεργάτ(ιδ)ες, με στόχο την ενσωμάτωση συμπεριληπτικών και ευαίσθητων ως προς το φύλο προσεγγίσεων στον αστικό σχεδιασμό και στις στρατηγικές πράσινης ανάπλασης.

Η URBANA ηγήθηκε επίσης της διαδικασίας συν-δημιουργίας για την πιλοτική εφαρμογή στην Αθήνα, στο Πάρκο Προφήτη Ηλία στη Ριζούπολη (5η Δημοτική Κοινότητα). Μέσα από εργαστήρια συν-δημιουργίας με κατοίκους της γειτονιάς - άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, τοπικούς συλλόγους, μαθήτριες και μαθητές από γειτονικά σχολεία μαζί με τις/ους γονείς τους, καθώς και εκπροσώπους του δήμου - διασφαλίστηκε ότι οι πιο σημαντικοί εμπλεκόμενοι φορείς, και ιδιαίτερα όσες/οι συχνά αποκλείονται από τον αστικό σχεδιασμό, συνέβαλαν στον επανασχεδιασμό του πάρκου.

Αξιοποιώντας συμμετοχικά εργαλεία, όπως η Βιωματική Χαρτογράφηση μέσω Αστικών Περιπάτων και Δεικτών Αστικής Ποιότητας, καθώς και εργαστήρια συν-σχεδιασμού δημόσιου χώρου με έμφαση στη βιωσιμότητα της καθημερινής ζωής και την κοινωνική συνοχή, οι συμμετέχουσες/ντες εξέφρασαν την κοινή επιθυμία το πάρκο να μετατραπεί από χώρο διέλευσης σε έναν ζωντανό, ασφαλή και προσβάσιμο χώρο.
Έναν χώρο όπου τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας μπορούν να κοινωνικοποιούνται, τα παιδιά όλων των ηλικιών μπορούν να παίζουν, οι γονείς μπορούν να ξεκουράζονται και να φροντίζουν τα παιδιά τους με άνεση, ενώ παράλληλα ενισχύεται η τοπική βιοποικιλότητα - συμπεριλαμβανομένων των αδέσποτων γατών του πάρκου.

Στο τέλος της διαδικασίας συν-δημιουργίας, η URBANA συνέθεσε τις σχεδιαστικές προτάσεις των συμμετεχουσώ/όντων και τις συν-ιεράρχησε χρησιμοποιώντας τα εργαλεία λήψης αποφάσεων του GreenInCities, οδηγώντας στην 1η εκδοχή του Σχεδίου Παρέμβασης του πάρκου. Το Σχέδιο στοχεύει στην ενίσχυση της ζωτικότητας, της βιοποικιλότητας και της κοινοτικής χρήσης του πάρκου, μετατρέποντάς το σε έναν πιο πράσινο και φιλόξενο χώρο, όπου όλες/οι/α αισθάνονται άνετα να περνούν χρόνο και να συμμετέχουν σε καθημερινές δραστηριότητες.

Θέλετε να ενημερώνεστε για τα τελευταία νέα του GreenInCities;
Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του προγράμματος και ακολουθήστε τις σελίδες του σε Instagram και LinkedIn!

Στο πλαίσιο του έργου GreenInCities, πρόκειται να υλοποιηθούν εργαστήρια με μαθήτριες του 3ου ΓΕΛ Γαλατσίου για τον συν-σχεδιασμό κατασκευής για το πάρκο του Προφήτη Ηλία.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα δικαιώματα των συμμετεχουσών στα εργαστήρια του έργου GreenInCities, παρακαλούμε να διαβάσετε προσεκτικά το «Φύλλο Πληροφόρησης για τη Συμμετοχή Ανηλίκου σε Ερευνητικές Δραστηριότητες του Έργου GreenInCities».