1 / 18

ELABORATOR

Στην κατεύθυνση της δημιουργίας κλιματικά ουδέτερων πόλεων, πώς σχεδιάζουμε μία πραγματικά βιώσιμη αστική κινητικότητα, με γνώμονα την συμπερίληψη, την ασφάλεια και την προσβασιμότητα;
Κινούμαστε όλες, όλοι και όλα με τους ίδιους τρόπους και τα ίδια μέσα; 
Ποιες είναι οι ανάγκες των ανθρώπων και πώς αυτές μπορούν να συμβαδίσουν με τις πράσινες πολιτικές για μείωση των ρύπων στις πόλεις;

Το Ευρωπαϊκό πρόγραμμα ELABORATOR, θέτοντας νέους ορίζοντες για τους τρόπους που κινούμαστε στις πόλεις, τοποθετεί στο επίκεντρο του αστικού σχεδιασμού τον ανασχεδιασμό της κινητικότητας των ανθρώπων και ιδιαίτερα των πιο ευάλωτων, στην πόλη. Η κινητικότητα των ανθρώπων διαφέρει, καθότι καθορίζεται από διαφορετικούς παράγοντες όπως το φύλο, την οικονομική κατάσταση, την πολιτειότητα, τις εργασίες φροντίδας που επιτελούν στον δημόσιο χώρο, την ηλικία, την κατάσταση της υγείας τους, γεγονός που επηρεάζει τις καθημερινές τους μετακινήσεις.

Ένας αποτελεσματικός σχεδιασμός της κινητικότητας στην πόλη σημαίνει ότι εξυπηρετεί τις ανάγκες και τις επιθυμίες όλων όσων ζουν, εργάζονται ή κινούνται μέσα σε αυτή.

Οι παρεμβάσεις θα υλοποιηθούν σε 6 Lighthouse πόλεις και 6 Follower πόλεις σε όλη την Ευρώπη, με τρεις βασικούς στόχους:
i) τη συλλογή, αξιολόγηση και ανάλυση των αναγκών και απαιτήσεων των χρηστ(ρι)ών σε σχέση με την ασφαλή, συμπεριληπτική κινητικότητα και τις κλιματικά ουδέτερες πόλεις,
ii) η συλλογή και ανταλλαγή σύνθετων πληροφοριών, που περιλαμβάνουν πραγματικά δεδομένα, δεδομένα που προκύπτουν από εξειδικευμένα εργαλεία, καθώς και απόψεις χρηστ(ρι)ών και εμπλεκόμενων φορέων μεταξύ των πόλεων, με στόχο την ενίσχυση της υιοθέτησης καινοτόμων λύσεων μέσω μιας προσέγγισης «twinning», και
iii) την ανάπτυξη αναλυτικών κατευθυντήριων γραμμών, πολιτικών, οδικού χάρτη για το μέλλον, καθώς και την ενίσχυση των ικανοτήτων παρόχων υπηρεσιών, αρχών σχεδιασμού και αστικών σχεδιαστών, για τη βέλτιστη ενσωμάτωση τέτοιων παρεμβάσεων συμπεριληπτικής και ασφαλούς κινητικότητας στα Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ).

Οι Lighthouse πόλεις είναι οι εξής: Μιλάνο (Ιταλία), Κοπεγχάγη (Δανία), Ελσίνκι (Φινλανδία), Issy-les-Moulineaux (Γαλλία), Σαραγόσα (Ισπανία) και Τρίκαλα (Ελλάδα).
Οι Follower πόλεις είναι οι εξής: Λουντ (Σουηδία), Λίμπερετς (Τσεχία), Velenje (Σλοβενία), Σπλιτ (Κροατία), Κρούσεβατς (Σερβία) και Ιωάννινα (Ελλάδα).

Η URBANA έχει ολοκληρώσει τη συγγραφή του Πλάνου Συμπερίληψης (D2.1 Inclusion Plan), το οποίο αποτελεί σημείο αναφοράς για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση των παρεμβάσεων σε όλες τις πόλεις του προγράμματος (Lighthouses και Followers). Παράλληλα, υλοποίησε εργαστήρια με τους Δήμους του προγράμματος σε συνεργασία με το Linköping University (Σουηδία), εισάγοντας την έμφυλη οπτική στην καθημερινή κινητικότητα και υποστηρίζοντας τον σχεδιασμό πιο συμπεριληπτικών, ασφαλών και βιώσιμων οικονομικά και περιβαλλοντικά συστημάτων κινητικότητας.

Επιπλέον, υποστηρίζει τη διαδικασία συν-σχεδιασμού συμμετοχικών και συμπεριληπτικών παρεμβάσεων στις ελληνικές πιλοτικές πόλεις του προγράμματος, Τρίκαλα και Ιωάννινα.

Βασικά ευρήματα της έρευνας για την κινητικότητα των γυναικών στα Τρίκαλα:

Σε συνεργασία με την e-Trikala Α.Ε. (Δήμος Τρικκαίων), διεξήγαγε έρευνα μέσω ερωτηματολογίου, με στόχο την κατανόηση των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στις μετακινήσεις τους, τόσο εντός της πόλης όσο και από και προς τα γειτονικά χωριά.

Η έρευνα ανέδειξε σημαντικά εμπόδια που επηρεάζουν την αστική κινητικότητα των γυναικών:

  • Το 48% των μετακινήσεων σχετίζεται με φροντίδα
  • Το 88% των γυναικών που παρέχουν φροντίδα δε χρησιμοποιούν δημόσιες συγκοινωνίες
  • Το 61% τροποποιεί τις διαδρομές του λόγω αισθήματος ανασφάλειας
  • Το 82% των γυναικών που ζουν σε χωριά δε χρησιμοποιεί ποδήλατο

Διαβάστε τα βασικά ευρήματα της έρευνας και το Πλάνο Συμπερίληψης που εκπονήθηκε στο πλαίσιο του Παραδοτέου D2.1.

Ευρήματα από τα Συμμετοχικά Εργαστήρια

Με βάση τα παραπάνω ευρήματα, η URBANA και η e-Trikala A.E. συνδιοργάνωσαν πρόσφατα 4 συμμετοχικά εργαστήρια με γυναίκες από τα Τρίκαλα, τα χωριά και τις περιαστικές περιοχές. Μέσα από διερευνητικούς περιπάτους, ποδηλατικές διαδρομές και συλλογικές ασκήσεις χαρτογράφησης, οι συμμετέχουσες μοιράστηκαν τις βιωμένες εμπειρίες τους και οραματίστηκαν ένα πιο ασφαλές και συμπεριληπτικό μέλλον αστικής κινητικότητας.

Τα εργαστήρια ολοκληρώθηκαν με μια ανοιχτή παρουσίαση και συζήτηση με τη συμμετοχή τοπικών φορέων και φορέων του δήμου, όπου οι οπτικές και οι εμπειρίες των συμμετεχουσών συνέβαλαν στη διαμόρφωση συζητήσεων γύρω από προτεραιότητες για πιο συμπεριληπτικές στρατηγικές κινητικότητας.

Οι δράσεις αυτές ανέδειξαν τη σημασία του σχεδιασμού της αστικής κινητικότητας με βάση τις βιωμένες εμπειρίες των γυναικών, διασφαλίζοντας ότι οι πόλεις δεν είναι μόνο βιώσιμες και κλιματικά ουδέτερες, αλλά και φροντιστικές και συμπεριληπτικές.

Επόμενα Βήματα

Η URBANA αξιοποιεί τα ευρήματα της έρευνας και των εργαστηρίων για τον σχεδιασμό νέων συμμετοχικών εργαστηρίων με γυναίκες και τοπικούς φορείς, με στόχο τη συνδιαμόρφωση πολιτικών κινητικότητας που ανταποκρίνονται στις πραγματικές συνθήκες και ανάγκες της καθημερινής ζωής. Οι δράσεις αυτές θα συνεχιστούν στα Τρίκαλα και θα επεκταθούν σε άλλες ελληνικές πιλοτικές πόλεις.

Αν ζεις στα Τρίκαλα και θα ήθελες να συμμετάσχεις, επικοινώνησε μαζί μας για να μάθεις περισσότερα για τις επερχόμενες δράσεις.

Θέλετε να ενημερώνεστε για τα τελευταία νέα του ELABORATOR; Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του προγράμματος και ακολουθήστε τις σελίδες του στο X και LinkedIn.

Περίοδος υλοποίησης: Ιούνιος 2023 - Δεκέμβριος 2026

Ευρωπαϊκό πρόγραμμα (EU funded project under the EU Cities Mission - GA ID: 101103772)

Εντάσσεται στο πρόγραμμα χρηματοδότησης της έρευνας και της καινοτομίας "Ορίζων Ευρώπη" της ΕΕ, στο πλαίσιο της πρόσκλησης: HORIZON-MISS-2022-CIT-01 (Δράσεις έρευνας και καινοτομίας για την υποστήριξη της υλοποίησης της αποστολής για το κλίμα) ουδέτερες και έξυπνες πόλεις.